Τα συναισθήματα είναι παροδικές εμπειρίες που, όπως τα κύματα του ωκεανού, αυξάνονται σε ένταση, φτάνουν στην κορύφωση και φυσικά υποχωρούν. Αντί να πολεμάμε ή να καταπιέζουμε τα δυσάρεστα συναισθήματα, κάτι που συχνά τα κάνει να διαρκούν περισσότερο, το ‘σερφάροντας στο κύμα’ είναι μία τεχνική ενσυνειδητότητας που περιλαμβάνει την παρατήρηση των συναισθημάτων χωρίς κριτική μέχρι να περάσουν, συνήθως μέσα σε λίγα λεπτά. Η παρομοίωση των συναισθημάτων με κύματα οδηγεί σε μία ισχυρή μεταφορά που περιγράφει τον φυσικό, προσωρινό κύκλο ζωής τους, καθιστώντας τα λιγότερο τρομακτικά και πιο διαχειρίσιμα.
Ο Κανόνας των 90 Δευτερολέπτων
Ο κανόνας των 90 δευτερολέπτων υποδηλώνει ότι η φυσιολογική διάρκεια ενός συναισθήματος-από το αρχικό ερέθισμα έως τη χημική του εξάλειψη- διαρκεί περίπου 90 δευτερόλεπτα. Σύμφωνα με αυτόν τον κανόνα, οποιαδήποτε συναισθηματική δυσφορία γίνεται αισθητή πέρα από αυτό το παράθυρο συνήθως συντηρείται από τις σκέψεις μας που πυροδοτούν ξανά την χημική αντίδραση. Με άλλα λόγια, αν το κύμα ενός δυσάρεστου συναισθήματος επιμένει για περισσότερο, είναι επειδή το τροφοδοτούμε με επαναλαμβανόμενες αρνητικές σκέψεις ή επειδή προσπαθούμε να το πολεμήσουμε και να το καταπιέσουμε.
Το Βιολογικό Χρονοδιάγραμμα των 90 Δευτερολέπτων
¨Όταν πυροδοτείται ένα συναίσθημα, το σώμα σας περνά από μια γρήγορη αυτοματοποιημένη χημική διαδικασία:
- 0-6 δευτερόλεπτα: Η αμυγδαλή ενεργοποιείται, σημαίνοντας έναν συναγερμό επιβίωσης
- 6-90 δευτερόλεπτα: Ορμόνες του στρες, όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη, κατακλύζουν την κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας σωματικές αισθήσεις όπως ταχυπαλμία, σφίξιμο στους μυς ή πίεση στο στήθος.
- Μετά τα 90 δευτερόλεπτα: Η αρχική χημική έξαρση επεξεργάζεται φυσικά και μεταβολίζεται από το ίδιο το σώμα. Ο στόχος, επομένως, είναι να ‘σερφάρετε’ στο βιολογικό κύμα χωρίς να το τροφοδοτείτε με ένα αρνητικό αφήγημα.
Βασικές Εννοιες της Μεταφοράς του ΄΄Κύματος’
- Προσωρινότητα: Τα δυσάρεστα συναισθήματα δεν μπορούν να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για πάντα, είναι προγραμματισμένα να περνούν
- Η Ανατομία ενός Κύματος: Τα συναισθήματα έχουν μία αρχή, μια κορύφωση (εκεί όπου η ένταση είναι μέγιστη) και μια φθίνουσα πορεία.
- Διαφορετικές Εντάσεις: ¨Όπως τα κύματα, τα συναισθήματα μπορεί να είναι απαλοί κυματισμοί ή συντριπτικά τσουνάμι.
- Σωματική Συνιστώσα: Τα συναισθήματα γίνονται αισθητά στο σώμα ως ενέργεια, ξεκινώντας συχνά ώς σωματικές αισθήσεις (σφίξιμο, θερμότητα, ταχυπαλμία, ζάλη) πριν την κορύφωση.
Πώς να “Σερφάρετε” στα Συναισθήματά σας (S.U.R.F)
Η τεχνική περιλαμβάνει τα εξής βήματα:
- S– Spot it (Εντοπίστε το): Εντοπίστε το συναίσθημα νωρίς χωρίς προκαταλήψεις και ονομάστε το (“Παρατηρώ θυμό/άγχος/φόβο να χτίζεται”). Δείτε το συναίσθημα ουδέτερα, ως ενέργεια που ρέει στο σώμα, χωρίς να το κρίνετε ως καλό ή κακό.
- U–Understand it (Κατανοήστε το): Δείξτε περιέργεια για το ερέθισμα που πυροδότησε το συναίσθημα χωρίς να το υπεραναλύετε.
- R–Ride it (Βιώστε το): Επιτρέψτε στο συναίσθημα να φτάσει στην κορύφωσή΄του χωρίς να προσπαθήσετε να το καταπιέσετε, να το αποφύγετε ή να ενεργήσετε βάσει αυτού (π.χ σταματήστε την ορμή σας να τρέξετε μακριά από μία κατάσταση ή να καταναλώσετε αλκοόλ για να ηρεμήσετε). Συγκεντρωθείτε στην αναπνοή σας. Αναπνέοντας σωστά ‘γειώνεστε’ στην πραγματικότητα, ζείτε το παρόν, και αυξάνετε την αίσθηση ισορροπίας και ασφάλειας. Σε στιγμές έντονου στρες οι περισσότεροι άνθρωποι ‘ξεχνούν’ να αναπνεύσουν με αποτέλεσμα το δυσάρεστο συναίσθημα να παίρνει μυθικές διαστάσεις και να μην βρίσκει διέξοδο από το σώμα. Αποφύγετε να πάρετε σημαντικές αποφάσεις όσο βρίσκεστε στην κορύφωση του συναισθήματος.
- F–Flow Forward (Προχωρήστε): Καθώς το έντονο συναίσθημα φθίνει, σας επιτρέπει να αντιδράσετε και να αναλύσετε την κατάσταση με μεγαλύτερη διαύγεια.
Γιατί το «Πολεμώντας το Κύμα» Αποτυγχάνει
Η προσπάθεια να αγνοήσετε, να καταπιέσετε ή να πολεμήσετε έντονα συναισθήματα (π.χ χρησιμοποιώντας φαγητό, οθόνες ή αλκοόλ για να μουδιάσετε τα συναισθήματα) συχνά κάνει το κύμα να διαρκεί περισσότερο ή να επιστρέφει με μεγαλύτερη ένταση. Αποδεχόμενοι ότι ένα συναίσθημα είναι παρόν, επιτρέπουμε στο σώμα μας να το βιώσει και να το μεταβολίσει οργανικά.
Πολύ Σημαντικό
Η μεταφορά του κύματος και το πλαίσιο SURF είναι χρήσιμα εργαλεία για το στρες, κρίσεις πανικού, φοβίες, θυμό, ψυχαναγκαστικούς ιδεασμούς. Δεν είναι όμως καθόλου κατάλληλο εργαλείο για τη διαχείριση σύνθετων καταστάσεων όπως το Πένθος ή το Τραύμα.
