Συχνές Ερωτήσεις
Τι είναι η ψυχοθεραπεία?
Η ψυχοθεραπεία είναι μία συνεργατική διαδικασία ανάμεσα σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας και σε έναν θεραπευόμενο, με στόχο τη βελτίωση της ψυχικής υγείας και ποιότητας ζωής. Δεν είναι απλώς «συζήτηση με έναν φίλο». Είναι μία επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδος που βασίζεται στη δημιουργία μιας σχέσης σεβασμού, εμπιστοσύνης και ασφάλειας. Αυτή η συνύπαρξη θα γίνει η βάση για να διερευνηθούν τα προβλήματα, οι ανησυχίες, τα τραύματα, τα ερωτήματα που φέρει ο θεραπευόμενος.
Πως μπορεί να βοηθήσει η ψυχοθεραπεία και η συμβουλευτική?
Αυτογνωσία
Βοηθά να καταλάβεις γιατί σκέφτεσαι, νιώθεις και αντιδράς με συγκεκριμένους τρόπους. Επίσης εστιάζει στο ‘πως’ όχι μόνο στο ‘γιατί’. Δεν αναζητά απλώς την αιτία ενός προβλήματος στο παρελθόν, αλλά εξετάζει πως συντηρείται μία δυσλειτουργική κατάσταση στο παρόν.
Η αυτογνωσία δεν είναι στατική γνώση, αλλά μία συνεχής διαδικασία ενδοσκόπησης που οδηγεί στην κατανόηση του ποιοι είμαστε, τι θέλουμε, τι αποσκοπούμε, πως ζούμε, πως συνυπάρχουμε με τον εαυτό μας και τους άλλους την κάθε δεδομένη στιγμή.
Η αυτογνωσία λοιπόν είναι θεμέλιο για την προσωπική ανάπτυξη, την ψυχική ισορροπία, και την αυτορρύθμιση παρορμήσεων και συναισθηματικών αντιδράσεων.
Διαχείριση Συμπτωμάτων
Βοηθά στην διαχείριση των συμπτωμάτων όχι απλώς ‘εξαφανίζοντας’ τα αλλά βοηθώντας το άτομο να τα αναγνωρίσει, να τα κατανοήσει, να τα αποκωδικοποιήσει, και τέλος να τα αποδεχθεί και να τα ρυθμίσει.
Μέσα από τη διαδικασία της θεραπείας, το άτομο διερευνά την πηγή των συμπτωμάτων- ποιες σκέψεις, εμπειρίες ή καταστάσεις τα ενεργοποιούν και εντοπίζει τα γνωστικά και συμπεριφορικά μοτίβα που συντηρούν το πρόβλημα.
Αυτή η γνώση που αποκομίζει το άτομο γύρω από τα συμπτώματα του, μειώνει τον φόβο και την αίσθηση του ΄χάνω τον έλεγχο΄΄. Ο ειδικός ψυχικής υγείας θα προσφέρει εργαλεία ώστε το άτομο να μάθει να διαχειρίζεται έντονα συναισθήματα χωρίς να κατακλύζεται από αυτά.
Η συμβουλευτική λοιπόν μπορεί να απαλύνει συμπτώματα όπως άγχος, κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, φοβίες, διατροφικές διαταραχές, σεξουαλικές δυσκολίες, ψυχαναγκαναγκαστικές και εμμονικές συμπεριφορές.
Επεξεργασία τραύματος
Η επεξεργασία τραύματος στην ψυχοθεραπεία δεν σημαίνει απλώς ‘να θυμηθούμε και να συζητήσουμε τι έγινε’ αλλά να βοηθήσουμε τον εγκέφαλο και το σώμα να μεταβολίσουν μία εμπειρία δυσβάσταχτη που προκαλεί δυσλειτουργία ή ‘κολλήματα’ στο παρόν.
Όταν ένα γεγονός είναι υπερβολικό για τις αντοχές μας, αποθηκεύεται ως ζωντανή ανάμνηση (εφιάλτες, flashbacks, σωματική και ψυχική ένταση) σαν να συμβαίνει τώρα και δυσχεραίνει την συνύπαρξη με τον εαυτό μας και τους άλλους.
Ένα τραύμα μπορεί να προκύψει από πένθος, απώλεια, χωρισμό, δύσκολα βιώματα του παρελθόντος, κακοποίηση, σεξουαλικά τραύματα.
Αλλαγή συμπεριφοράς
Η ψυχοθεραπεία βοηθά στην αναγνώριση δυσλειτουργικών μοτίβων όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, αναβλητικότητα, στρες και προσφέρει εργαλεία ώστε ο θεραπευόμενος να χτίσει τη ζωή του και τις σχέσεις του όπως επιθυμεί, χωρίς ‘τυφλά σημεία’ και χωρίς φόβο.
Η θεραπεία είναι για όλους?
Ναι!
Η θεραπεία είναι μία διαδικασία που μπορεί να ωφελήσει τους περισσότερους ανθρώπους. Είναι μία άσκηση ζωής που μπορεί να εξευγενίσει τη σχέση με τον εαυτό μας και τους άλλους. Δεν χρειάζεται συγκεκριμένη διάγνωση για να ξεκινήσει κάποιος θεραπεία και κανένα πρόβλημα δεν είναι πολύ μικρό ή πολύ μεγάλο για θεραπεία. Επίσης η θεραπευτική διαδικασία καλωσορίζει ,ενθαρρύνει, και σέβεται την διαφορετικότητα και απευθύνεται σε όλους ανεξαρτήτως κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών υπόβαθρων και φυσικά ανεξαρτήτως θρησκείας, φυλής, φύλου, και σεξουαλικού προσανατολισμού.
Ποια είναι η διαδικασία μίας συνεδρίας
Η ατομική θεραπευτική συνεδρία διαρκεί 50 με 60 λεπτά, η συνεδρία ζεύγους και οικογένειας διαρκεί 60 με 90 λεπτά, η συνεδρία γκρουπ διαρκεί 90 με 120 λεπτά, και η συνεδρία με εφήβους διαρκεί 45 με 50 λεπτά. Δεν υπάρχει μία ‘τυπική’ μορφή συνεδρίας. Η ώρα ανήκει στον θεραπευόμενο ο οποίος μπορεί να μιλήσει για οτιδήποτε υπάρχει στο μυαλό του και τον απασχολεί την δεδομένη στιγμή, σχετικό με το παρόν ή το παρελθόν. Κανένα θέμα δεν είναι ταμπού και κανένα θέμα δεν είναι ασήμαντο. Ο θεραπευτής χρησιμοποιεί τεχνικές και ερωτήσεις ώστε η συνεδρία να εξελίσσεται σε ένα ασφαλές και βοηθητικό πλαίσιο. Η συνεδρία δεν πρέπει ποτέ να νιώθει ανάκριση ή μονόπλευρη διάλεξη. Επίσης δεν είναι παροχή «έτοιμων συμβουλών»- ένας έμπειρος θεραπευτής δε θα πει ποτέ «χώρισε» «παραιτήσου» «το κάνεις λάθος».
Πόσο κοστίζει μία συνεδρία?
Η ατομική θεραπεία κοστίζει 50 ευρώ. Η θεραπεία ζεύγους κοστίζει 70 ευρώ. Η θεραπεία οικογένειας κοστίζει 80 ευρώ. Το κόστος θεραπείας γκρουπ εξαρτάται από το μέγεθος του.
Εάν αποφασίσετε να ξεκινήσετε θεραπεία, μετά την αρχική μας συνάντηση, θα δεσμεύσω για εσάς μία συγκεκριμένη μέρα και ώρα κάθε εβδομάδα. Αυτή η ώρα θα είναι αποκλειστικά δική σας, δεν θα προσφερθεί ποτέ σε άλλο θεραπευόμενο, και δεν θα υπάρξει ποτέ καθυστέρηση ή αναμονή πριν την συνεδρία σας. Αυτή η δέσμευση θα πρέπει να είναι αμοιβαία. Αν λοιπόν η συνεδρία ακυρωθεί χωρίς ειδοποίηση 24 ωρών ή χωρίς ειδοποίηση, θα πρέπει να καταβληθεί ολόκληρο το ποσό.
Πόσο συχνά πρέπει να κάνω θεραπεία?
Η τακτικότητα είναι πολύ σημαντική για την αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής διαδικασίας. Ιδανικά, η θεραπεία περιλαμβάνει εβδομαδιαίες συνεδρίες, ειδικά στην αρχή της, ώστε θεραπευτής και θεραπευόμενος να έχουν την ευκαιρία να γνωριστούν, να εμπιστευτεί ο ένας τον άλλο, και να θέσουν μία ουσιαστική ατζέντα της δουλειάς που θα ακολουθήσει. Η εβδομαδιαία επαφή επιτρέπει τη διατήρηση της ‘θεραπευτικής ορμής’- ο χρόνος είναι αρκετός για να επεξεργαστεί κάποιος όσα ειπώθηκαν αλλά όχι τόσος ώστε να παγώσει η σύνδεση με τον θεραπευτή ή να ξεχαστούν οι στόχοι.
Παρά την επικρατή διεθνή πρακτική εβδομαδιαίων συνεδριών, η συχνότητα δεν είναι κάτι στατικό ή απόλυτο. Εφόσον κρίνουμε ότι θα είναι ωφέλιμο μπορούμε να συμφωνήσουμε σε ένα διαφορετικό θεραπευτικό πλάνο, το οποίο περιλαμβάνει μία η δύο συνεδρίες τον μήνα ή δύο συνεδρίες την εβδομάδα.
Πόσο καιρό πρέπει να κάνω θεραπεία?
Δεν υπάρχει προκαθορισμένος χρόνος, καθώς η διάρκεια της θεραπευτικής διαδικασίας εξαρτάται από τη φύση και τη σοβαρότητα των δυσκολιών του θεραπευόμενου και τους στόχους του. Η ψυχοθεραπεία λοιπόν μπορεί να διαρκέσει από λίγες εβδομάδες έως αρκετά χρόνια.
Μπορεί ο ψυχοθεραπευτής να μου γράψει φάρμακα?
Όχι, οι ψυχολόγοι και οι ψυχοθεραπευτές δεν μπορούν να συνταγογραφήσουν φάρμακα. Η δυνατότητα της συνταγογράφησης ανήκει αποκλειστικά στους ψυχίατρους οι οποίοι έχουν σπουδάσει ιατρική και φαρμακολογία. Σε πολλές περιπτώσεις, η συνδυαστική θεραπεία είναι η πιο αποτελεσματική. Ο ειδικός ψυχικής υγείας μπορεί να παραπέμψει σε ψυχίατρο για αξιολόγηση, αν κρίνει ότι τα συμπτώματα ενός θεραπευόμενου είναι τόσο έντονα που εμποδίζουν την αποτελεσματικότητα της ψυχοθεραπείας.
Είναι οι συνεδρίες εμπιστευτικές?
Η εμπιστευτικότητα και το απόρρητο είναι βασικό θεμέλιο της θεραπευτικής διαδικασίας. Οτιδήποτε μοιράζεσαι με τον ειδικό ψυχικής υγείας, παραμένει αυστηρά μεταξύ σας. Σύμφωνα με τον κώδικα δεοντολογίας ψυχολόγων, o θεραπευτής απαγορεύεται να αποκαλύψει πληροφορίες σε τρίτους- συγγενείς, συντρόφους, εργοδότες-χωρίς τη δική σου ρητή, εγγραφή συγκατάθεση (British Psychological Society (2018). Code of Ethics and Conduct. Leicester; American Psychological Association. (2017). Ethical principles of psychologists and code of conduct.)
Το απόρρητο μπορεί να αρθεί μόνο σε πολύ συγκεκριμένες και ακραίες περιπτώσεις όπου υπάρχει
- Άμεσος κίνδυνος για τη ζωή σου (σοβαρή πρόθεση αυτοκτονίας)
- Άμεσος κίνδυνος για τη ζωή ή τη σωματική ακεραιότητα κάποιου άλλου.
- Κακοποίηση ανηλίκου ή άλλου ευάλωτου ατόμου (π.χ ηλικιωμένου)
- Δικαστική εντολή, αν και ακόμα και τότε ο ειδικός ψυχικής υγείας οφείλει να προστατεύσει την ιδιωτικότητα σου στο μέγιστο δυνατό βαθμό.
Τι γίνεται αν συναντηθούμε έξω?
Οι ειδικοί ψυχικής υγείας εκπαιδεύονται να προστατεύουν την ανωνυμία σου. Αν συναντηθείτε τυχαία στον δρόμο, ο θεραπευτής δεν θα σε χαιρετήσει πρώτος ώστε να μην σε φέρει σε δύσκολη θέση μπροστά σε άλλους. Αν εσύ επιλέξεις να χαιρετήσεις, φυσικά και θα ανταποκριθεί με χαρα!
Πώς δουλεύω?
Η προσέγγιση μου δεν περιορίζεται σε μία μόνο σχολή σκέψης. Οι εκτενείς μεταπτυχιακές και διδακτορικές μου σπουδές, μου επιτρέπουν να αντλώ θεωρίες και τεχνικές από διαφορετικά ψυχοθεραπευτικά μοντέλα (Υπαρξιακή, Προσωποκεντρική, Ψυχοδυναμική, Γνωστική Συμπεριφοριακη σχολή). Η φιλοσοφία μου είναι ότι η θεραπεία πρέπει να προσαρμόζεται στους ανθρώπους και όχι οι άνθρωποι στη θεωρία. Αντιμετωπίζω τους θεραπευόμενούς μου ως ξεχωριστές περιπτώσεις, ακόμη και όταν παρουσιάζουν παρόμοιες δυσκολίες, δεν είναι όλες οι μέθοδοι κατάλληλες για όλους. Θεωρώ την ποιότητα της θεραπευτικής σχέσης μεταξύ θεραπευόμενου και θεραπευτή τον σημαντικότερο παράγοντα για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, ανεξάρτητα από τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται. Η επιτυχία αυτής της συνύπαρξης θα επιτρέψει την διερεύνηση σε βάθος και τελικά θα καταφέρει τις επιθυμητές αλλαγές στη ζωή του θεραπευόμενου.
Ποια ψυχοθεραπευτικά μοντέλα χρησιμοποιώ στις συνεδρίες?
Υπαρξιακή ψυχοθεραπεία
Επικεντρώνεται στα βασικά ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης- όπως το νόημα της ζωής, η ελευθερία, η ευθύνη, η απομόνωση και η θνητότητα.
Αντί να εστιάζει μόνο στα συμπτώματα, η υπαρξιακή προσέγγιση εξετάζει πως ο άνθρωπος σχετίζεται με τη ζωή και τις επιλογές του. Υποστηρίζει ότι οι ψυχολογικές δυσκολίες τροφοδοτούνται από αυτά τα υπαρξιακά θέματα.
Ο στόχος δεν είναι απλώς η εξάλειψη του ψυχολογικού πόνου, αλλά η κατανόηση και η αποδοχή τους ως μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας, ώστε το άτομο να ζήσει αυθεντικά και συνειδητά.
Προσωποκεντρική ψυχοθεραπεία
Δίνει έμφαση στην αποδοχή και την ενσυναίσθηση για την προσωπική ανάπτυξη και την ανακούφιση συμπτωμάτων. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην πεποίθηση ότι κάθε άνθρωπος έχει έμφυτη τάση προς την ανάπτυξη και την αυτογνωσία.
Ο θεραπευτής δεν καθοδηγεί ή δίνει έτοιμες λύσεις αλλά δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες μέσω της ενσυναίσθησης, αυθεντικότητας και άνευ όρων αποδοχής ώστε ο θεραπευόμενος να βρει μόνος του απαντήσεις και λύσεις σε ψυχικούς πόνους.
Ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία
Ερευνά το παρελθόν και το ασυνείδητο για να βρει τις ρίζες των προβλημάτων. Υποστηρίζει ότι οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές επηρεάζονται από ασυνείδητες διεργασίες, συχνά καταπιεσμένα συναισθήματα, παιδικές και εφηβικές εμπειρίες, τραύματα και μη υγιείς σχέσεις του παρελθόντος.
Η θεραπεία στοχεύει στο να φέρει αυτά τα ασυνείδητα μοτίβα στο συνειδητό επίπεδο ώστε ο θεραπευόμενος να τα αφουγκραστεί και να τα διαχειριστεί.
Συστημική
Εξετάζει το άτομο μέσα στα δίκτυα των σχέσεων του- οικογένεια, εργασία, φιλίες, γειτονιά, συντρόφους. Ακόμη και ο πιο μοναχικός ή απομονωμένος άνθρωπος, συνεχίζει να είναι μέρος ενός συστήματος.
Η συστημική προσέγγιση υποστηρίζει ότι οι ψυχικοί πόνοι συνδέονται με τους τρόπους επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης μέσα στο σύστημα του. Αν αλλάξουν οι σχέσεις και η επικοινωνία, μπορεί να αλλάξει η συμπεριφορά και τα συναισθήματα του ατόμου.
Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία
Εστιάζει στο ΄εδώ και τώρα’ και την αλλαγή αρνητικών σκέψεων. Υποστηρίζει ότι τα συναισθήματα και η συμπεριφορά μας επηρεάζονται από τις σκέψεις μας. Όταν έχουμε αρνητικές η δυσλειτουργικές σκέψεις, εμφανίζουμε άγχος, φόβο, θλίψη ή προβληματικές συμπεριφορές.
Εντοπίζοντας και αλλάζοντας αυτές τις αρνητικές σκέψεις επέρχεται ανακούφιση συμπτωμάτων και αλλαγή συμπεριφορών. Παρ’ότι η γνωσιακή συμπεριφοριακή σχολή είναι η λιγότερο αγαπημένη μου, οφείλω να παραδεχθώ ότι μας έχει προικίσει με κάποια εργαλεία που λειτουργούν ιδιαίτερα καλά ειδικά σε αγχώδεις διαταραχές.